An toàn thực phẩm đang là vấn đề nóng được xã hội quan tâm nhất hiện nay khi ngày càng có nhiều đơn vị sản xuất bị xử phạt, ra thông báo thu hồi sản phẩm hay thậm chí là khởi tố hình sự vì vi phạm quy định về an toàn thực phẩm. Đặc biệt khi Nghị định 46/2026/NĐ-CP (Nghị định 46) ra đời, siết chặt quản lý về vấn đề an toàn thực phẩm, trong đó có những quy định mới về việc cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện.
1. Những điểm mới về vấn đề cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm
Tại khoản 1 Điều 16 Nghị định 46 quy định: Cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm phải có Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm khi hoạt động, trừ trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 17 Nghị định này.
Khoản 1 Điều 17 quy định các cơ sở không thuộc diện cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm:
– Sản xuất ban đầu nhỏ lẻ;
– Sản xuất, kinh doanh thực phẩm không có địa điểm cố định;
– Sơ chế nhỏ lẻ;
– Kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ;
– Kinh doanh thực phẩm bao gói sẵn, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm, vi chất dinh dưỡng;
– Sản xuất, kinh doanh dụng cụ, vật liệu bao gói, chứa đựng thực phẩm;
– Nhà hàng trong khách sạn, khu căn hộ du lịch, khu biệt thự du lịch;
– Bếp ăn tập thể không có đăng ký ngành nghề kinh doanh thực phẩm;
– Kinh doanh thức ăn đường phố;
Như vậy, so với Nghị định 15/2018/NĐ-CP, các cơ sở đã được cấp một trong các Giấy chứng nhận: GMP, HACCP, ISO 22000, IFS, BRC, FSSC 22000 hoặc các giấy chứng nhận tương đương không còn thuộc diện miễn cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện theo quy định tại Nghị định 46. Điều này đồng nghĩa với việc những cơ sở, doanh nghiệp dù đã được cấp các giấy chứng nhận hệ thống quản lý tiên tiến còn hiệu lực vẫn phải thực hiện thủ tục đăng ký Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm.
2. Cơ quan cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm
Hiện nay, thủ tục cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm do Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công thương quản lý.
Bộ Y tế quản lý các cơ sở liên quan trực tiếp đến thực phẩm có yếu tố chế biến, tiêu dùng ngay hoặc có nguy cơ cao ảnh hưởng sức khỏe người tiêu dùng. Cụ thể bao gồm các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm chức năng, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm, nước uống đóng chai, nước khoáng thiên nhiên và các cơ sở dịch vụ ăn uống như nhà hàng, bếp ăn tập thể, căng tin. Ngoài ra, các cơ sở kinh doanh thực phẩm tổng hợp, không thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương hoặc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cũng thường do ngành y tế quản lý. Đây là nhóm có yêu cầu khá chặt về điều kiện vệ sinh, con người và quy trình chế biến.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường phụ trách các cơ sở sản xuất, sơ chế, chế biến và kinh doanh các sản phẩm có nguồn gốc nông, lâm, thủy sản. Bao gồm các cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm, nuôi trồng và chế biến thủy sản, sản xuất rau củ quả, sản phẩm nông nghiệp tươi sống hoặc đã qua sơ chế. Ngoài ra, các cơ sở sản xuất thực phẩm truyền thống như nước mắm, mắm, nông sản chế biến (sấy, đóng gói…) cũng thuộc phạm vi quản lý của Bộ này. Đặc thù của nhóm này là yêu cầu kiểm soát từ nguồn nguyên liệu đầu vào đến quá trình sơ chế, chế biến và bảo quản.
Bộ Công Thương quản lý các cơ sở sản xuất, chế biến và kinh doanh thực phẩm mang tính công nghiệp hoặc có quy mô thương mại lớn. Bao gồm các ngành như sản xuất bia, rượu, nước giải khát, sữa chế biến, bánh kẹo, dầu thực vật, bột, tinh bột và các sản phẩm chế biến từ ngũ cốc. Ngoài ra, hệ thống phân phối như siêu thị, cửa hàng tiện lợi, trung tâm thương mại kinh doanh thực phẩm cũng thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương. Nhóm này thường yêu cầu cao về điều kiện bảo quản, vận chuyển và kiểm soát chất lượng theo chuỗi.
Việc xác định cơ quan cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm phụ thuộc chủ yếu vào ngành nghề kinh doanh của chính cơ sở, doanh nghiệp. Trong trường hợp doanh nghiệp hoạt động đa ngành, cơ quan quản lý sẽ căn cứ vào sản phẩm chủ lực hoặc lĩnh vực chính để phân công thẩm quyền cấp phép. Một số trường hợp đặc thù có thể cần xin cấp nhiều loại giấy hoặc chịu sự quản lý phối hợp giữa các cơ quan.
Ngoài ra, doanh nghiệp cần lưu ý rằng thẩm quyền cấp phép giấy chứng nhận thường được phân cấp về địa phương (Sở Y tế, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Công thương). Tuỳ vào tình hình, đặc điểm của từng địa phương mà có thể có sự khác biệt nhất định về quy định, trình tự tiếp nhận và xử lý hồ sơ.
3. Hồ sơ xin cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm gồm những gì?
Tuỳ vào từng địa phương, từng lĩnh vực mà có thể có những quy định khác nhau về thành phần hồ sơ xin cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm. Thông thường, một bộ hồ sơ xin cấp Giấy chứng nhận gồm:
– Đơn đề nghị cấp Giấy chứng nhận;
– Giấy đăng ký kinh doanh;
– Danh sách nhân viên tham gia vào quá trình sản xuất đã được tập huấn kiến thức về an toàn thực phẩm;
– Bản thuyết minh về cơ sở vật chất, trang thiết bị, dụng cụ bảo đảm điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm theo quy định của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền
– Giấy khám sức khoẻ của chủ cơ sở và các nhân viên tham gia vào quá trình sản xuất.
Xem thêm:
- Truy xuất nguồn gốc – “Chìa khóa vàng” bảo vệ người tiêu dùng và nâng tầm thương hiệu Việt
- Đồng hành cùng hộ kinh doanh – kiến tạo thương hiệu
4. Kết luận
Dù còn nhiều bất cập và đang tạm ngưng hiệu lực đến khi Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) và nghị định hướng dẫn Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) có hiệu lực thi hành, việc Nghị định 46 ra đời đã phản ánh rõ nét về công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực an toàn thực phẩm thời gian tới. Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm là một trong những thủ tục bắt buộc mà doanh nghiệp cần phải thực hiện bổ sung ngay cả khi đã có chứng nhận hệ thống quản lý tiên tiến.
Liên hệ AL Media để được tư vấn, hỗ trợ triển khai thực hiện theo đúng quy định của pháp luật!