Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Quyết định số 26/2026/QĐ-TTg (QĐ 26) ngày 22/5/2026 về Bộ tiêu chí và quy trình đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP cho giai đoạn mới, thay thế Quyết định số 148/QĐ-TTg (QĐ 148) ngày 24/2/2023 được sửa đổi, bổ sung bởi Quyết định số 1489/QĐ-TTg ngày 6/7/2025. So với bộ tiêu chí cũ theo QĐ 148, bộ tiêu chí mới tập trung nhiều hơn vào chất lượng sản phẩm gắn với nguồn gốc, bản sắc địa phương và yêu cầu cao hơn về sở hữu trí tuệ cũng như khuyến khích đẩy mạnh số hóa, truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Hãy cùng tìm hiểu xem Bộ tiêu chí mới có những điểm gì nổi bật cùng AL Media!
1. Danh mục phân loại sản phẩm và cấu trúc đánh giá, phân hạng
Quyết định 26 tiếp tục duy trì phân loại sản phẩm tham gia đánh giá phân hạng OCOP thành 6 nhóm với 26 bộ sản phẩm:
- 06 nhóm sản phẩm: Thực phẩm; Đồ uống; Dược liệu và sản phẩm từ dược liệu; Hàng thủ công mỹ nghệ; Sinh vật cảnh; Du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái và điểm du lịch.
- 26 bộ sản phẩm: xem chi tiết tại Quyết định 26/2026/QĐ-TTg
Cấu trúc bộ tiêu chí đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP được chia làm 3 phần với thang điểm 100:
- Phần A: Sản phẩm và sức mạnh cộng đồng (40 điểm)
- Phần B: Khả năng tiếp thị (25 điểm)
- Phần C: Chất lượng sản phẩm (35 điểm)
Sản phẩm đạt điểm trung bình từ 90 – 100 điểm được xếp hạng 5 sao; từ 70 đến dưới 90 điểm được xếp hạng 4 sao; từ 50 đến dưới 70 điểm được xếp hạng 3 sao; từ 30 đến dưới 5 điểm được xếp hạng 2 sao, có thể tiếp tục nâng lên 3 sao; dưới 30 điểm được xếp hạng 1 sao, cần tiếp tục phát triển, hoàn thiện. Theo đó, Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh sẽ ra quyết định công nhận, cấp giấy chứng nhận cho sản phẩm đạt hạng 3 sao và 4 sao, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ ra quyết định công nhận và cấp giấy chứng nhận cho sản phẩm đạt hạng 5 sao.
Giấy chứng nhận sản phẩm đạt sao OCOP có giá trị 36 tháng kể từ ngày được cấp.
Xem thêm: Website cho sản phẩm OCOP
2. Những điểm mới trong bộ tiêu chí đánh giá, phân hạng theo QĐ 26
Ngoài những điểm chung trên, bộ tiêu chí đánh giá, phân hạng theo QĐ 26 có những điểm mới nổi bật, quy định chặt chẽ hơn.
2.1. Yêu cầu chặt chẽ hơn về nguồn gốc sản phẩm
Bộ tiêu chí đánh giá, phân hạng mới yêu cầu sản phẩm tham gia phải có nguồn gốc nguyên liệu trong tỉnh và có hồ sơ minh chứng về việc liên kết chuỗi trong sản xuất tại địa phương. Nhiều nhóm sản phẩm yêu cầu bắt buộc nguồn gốc nguyên liệu trong tỉnh phải đạt từ 50 – 75% kèm hồ sơ minh chứng. Ngoài mục tiêu phát triển sản phẩm gắn liền với yếu tố địa phương, thể hiện được giá trị, bản sắc, trí tuệ, văn hóa vùng miền, điểm này còn giúp minh bạch hơn về nguồn gốc nguyên liệu sản xuất, góp phần ngăn chặn tình trạng nguyên liệu trôi nổi, không đạt chất lượng tham gia vào quá trình sản xuất.
2.2. Gắn với phát triển xanh, bền vững
Bộ tiêu chí đánh giá, phân hạng mới yêu cầu bắt buộc về hồ sơ, thủ tục bảo vệ môi trường trong quá trình sản xuất cũng như khuyến khích chủ thể tham gia sử dụng công nghệ theo hướng bền vững, sử dụng bao bì sản phẩm xanh, thân thiện với môi trường, tận dụng và tái chế phụ phẩm nông nghiệp,…
2.3. Bao bì sản phẩm cần được chú trọng
Đóng gói sản phẩm đẹp, sáng tạo và ghi nhãn đúng quy định là điểm bắt buộc đối với chủ thể tham gia OCOP từ 3 sao trở lên ở giai đoạn mới. Việc đầu tư cho bao bì sản phẩm cũng góp phần nâng cao giá trị của sản phẩm, tạo điều kiện thuận lợi hơn trong quá trình kinh doanh, giao thương.
2.4. Truy xuất nguồn gốc điện tử được khuyến khích
Ngoài bao bì sản phẩm đẹp và sáng tạo, bộ tiêu chí mới còn khuyến khích chủ thể có sản phẩm OCOP sử dụng truy xuất nguồn gốc điện tử, giúp minh bạch hơn về thông tin và giúp người tiêu dùng dễ dàng tra cứu, từ đó ngăn chặn tình trạng hàng giả, hàng nhái và đơn vị sản xuất bảo vệ được sản phẩm của mình. Bên cạnh đó, Nghị định 37/2026/NĐ-CP cũng yêu cầu các sản phẩm thuộc nhóm rủi ro cao phải có truy xuất nguồn gốc và khuyến khích các nhóm sản phẩm còn lại sử dụng truy xuất nguồn gốc điện tử.
2.5. Tăng cường Sở hữu trí tuệ
So với QĐ 148 chỉ yêu cầu đăng ký sở hữu trí tuệ đối với sản phẩm tham gia OCOP 4 sao trở lên, QĐ 26 quy định điểm bắt buộc đối với sản phẩm tham gia OCOP từ 3 sao phải thực hiện đăng ký bảo hộ nhãn hiệu tại cơ quan có thẩm quyền; từ 4 sao trở lên phải có văn bằng bảo hộ nhãn hiệu và các yếu tố khác liên quan đến dấu hiệu chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu chứng nhận.
2.6. Câu chuyện sản phẩm gắn liền với bản sắc địa phương
Câu chuyện sản phẩm tham gia OCOP phải thể hiện rõ được đặc điểm, chất lượng của sản phẩm gắn liền với bản sắc văn hóa, giá trị của địa phương nơi xuất phát của sản phẩm.
2.7. Chất lượng sản phẩm được kiểm soát chặt chẽ
Ngoài các nội dung trên thì chất lượng sản phẩm là một yếu tố quan trọng trong bộ hồ sơ tham gia đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP theo quyết định mới. Nhà sản xuất phải có hồ sơ minh về chất lượng sản phẩm cũng như kiểm soát chất lượng trong suốt quá trình sản xuất.
3. Quy trình đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP theo QĐ 26
Quy trình thẩm định hồ sơ được điều chỉnh và quy định cụ thể phù hợp với tính chất hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp. Theo đó, UBND cấp xã sẽ là đầu mối quan trọng trong việc tiếp nhận hồ sơ, đánh giá ban đầu về thành phần hồ sơ và các yếu tố liên quan đến nguồn gốc, bản sắc văn hóa địa phương gắn liền với sản phẩm trước khi ban hành báo cáo và gửi cho cơ quan cấp tỉnh.
Việc tổ chức thẩm định, đánh giá phân hạng và công nhận sản phẩm OCOP 3 sao, 4 sao do UBND tỉnh chủ trì thực hiện.
Đối với các sản phẩm đạt từ 90 điểm trở lên, UBND tỉnh báo cáo Bộ Nông nghiệp và Môi trường để tiến hành tổ chức đánh giá, phân hạng và công nhận OCOP 5 sao.
4. Quy định về hậu kiểm và thu hồi giấy chứng nhận
Đây là một điểm mới hoàn toàn của QĐ 26. Theo đó, sau khi sản phẩm được công nhận đạt sao OCOP từ 3 sao trở lên, cơ quan chức năng sẽ thực hiện kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất về việc thực hiện duy trì các tiêu chí của sản phẩm OCOP theo hồ sơ đã đánh giá và việc sử dụng nhãn hiệu OCOP, thông tin và quảng bá sản phẩm OCOP của các chủ thể tham gia. Việc này nhằm xác định mức độ cam kết thực hiện theo các tiêu chí đã đánh giá của chủ thể tham gia.
Trên cơ sở kiểm tra và giám sát sau khi được công nhận sao OCOP, trường hợp phát hiện vi phạm thì cơ quan chức năng có thẩm quyền sẽ ra quyết định thu hồi chứng nhận OCOP đã cấp.
Xem thêm:
- Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm theo quy định mới
- Đồng hành cùng hộ kinh doanh – Kiến tạo thương hiệu bền vững
Kết luận
Theo Quyết định số 26/2026/QĐ-TTg, sản phẩm OCOP được xác định là sản phẩm đặc sản, đặc sắc, có nguồn gốc và mang đặc trưng của địa phương, gắn với giá trị văn hóa truyền thống, bảo đảm an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường và trách nhiệm xã hội, hướng tới phát triển xanh, bền vững.
Theo đó, việc đánh giá, phân hạng theo bộ tiêu chí mới sẽ trở nên khắt khe hơn, nhưng cũng là điều kiện để những sản phẩm được công nhận là OCOP phải là những sản phẩm chất lượng cao, có khả năng phát triển mạnh và được thị trường lựa chọn. Đây cũng là cơ sở để hạn chế tình trạng sản phẩm chỉ chú trọng bao bì, nhãn mác hoặc hồ sơ hình thức, nhưng chưa thật sự có chiều sâu về chất lượng, bản sắc và khả năng cạnh tranh.
Doanh nghiệp bạn chưa có sản phẩm nhưng chưa biết xây dựng hồ sơ theo bộ tiêu chí mới như thế nào, liên hệ ngay với AL Media để được tư vấn hoàn thiện trong thời gian sớm nhất!
